<form id="rl5hx"><span id="rl5hx"></span></form>

                    <form id="rl5hx"></form>
                    ?efpa?o | E-nova?oj | Aktuala temo | Socia Vivo | Ekonomio | Naturo kaj Mediprotekto | Kulturo,Scienco kaj Sporto | Voja?o tra ?inio
                    Sa?oj de la ?ina lingvo
                    2022-04-08


                    La ?ina lingvo estas la oficiala lingvo de ?inio kaj unu el la ses laborlingvoj de la Unui?intaj Nacioj (UN). ?i estas la plej parolata lingvo en la mondo. En 2010, por pliigi la egalecon de la uzado de la ses laborlingvoj, UN lan?is ?iujaran programon de lingvaj tagoj, kaj fiksis la tagon de la ?ina lingvo en la tago de Grenpluvo, unu el la 24 sunperiodoj laǔ la tradicia ?ina  kalendaro, celante memorigi la kreadon de la ?ina skribsistemo faritan de Cang Jie -- prapatro de la ?ina skribo. Krome, en la 25-a de januaro 2021 la ?ina lingvo fari?is la oficiala lingvo de la Monda Turisma Organizo de UN.


                    ?u vere estas Cang Jie, kiu kreis la ?inan skribon?


                    UN klarigis, ke la ?inlingva tago en la tempo de Grenpluvo celas memorigi la kontribuon de Cang Jie en kreado de la ?ina skribsistemo. En la ?ina popola legendo, la sunperiodo Grenpluvo devenas de tiu kreado: anta? 4 000-5 000 jaroj, Cang Jie, tiama historiisto, kreis skribsignojn observinte la stelplenan ?ielon kaj bestajn piedsignojn, kaj ?uste en tiu vespero falis de ?ielo grenan pluvon kaj fantomoj ploradis dumnokte. Kion tio signifas? Fakte, la mito prezentas, ke pro la apero de la skribo, la ?ina nacio fari?is pli inteligenta, pli pensmalferma kaj pli perfekta, ankaǔ pliforti?is produktopovo kaj kreivo de la ?ina popolo -- ja tio estas pluve abunda greno; kaj la ploro de fantomo simbolas tion, ke fantomoj kaj dioj ne plu povas regi la sorton de homoj, kaj la ?ina nacio povos malkovri la sekretojn de ?ielo kaj tero.


                    Arkeologiaj eltrovoj pruvis, ke ?inaj prauloj ?izis specialajn strekojn sur testudkarapacoj anta? 7 000-8 000 jaroj. El la ruinoj de la kulturoj Yangshao kaj Dawenkou, anta? 5 000-6 000  jaroj, elteri?is argila?oj kun dekoj da signoj, el kiuj kelkaj estas similaj al tiuj viditaj sur la karapacoj kaj ostoj, do fakuloj opinias, ke ili apartenas al fruaj skribsistemoj. Kaj, la ru?aj skriboj (?ine Zhushu) trovitaj sur la fruaj argilaj potoj de la kulturo Longshan (anta? proksimume 4 600-4 000 jaroj) estas certaj skriba?oj, kio montras, ke la ?ina skribsistemo havas la historion de almena? pli ol 4 000 jaroj. Apero de skriboj estas frukto de da?ra memoro kaj resumo de homoj en longa socia vivo, do Cang Jie ver?ajne estas reprezenta figuro, kiu resumis kaj ordigis la skribojn kaj tiel kontribuis al la formi?o de la ?ina skribsistemo. La legendo pri Cang Jie reflektas la kultadon de la ?ina civilizacio al la sankteco kaj mistero de skriboj en antikveco. Resume, la naski?o de la skribsistemo markas, ke la ?ina popolo forlasis la epokon de nescio kaj fari?is civilizacio, kaj la progreso de la ?ina nacio estis akcelita.


                    "Unu ideogramo po vorto" estas "esenco"


                    Povas diri, ke la ?efa kaj elstara trajto de la ?ina estas "unu ideogramo po vorto", ?iu ideogramo (aǔ signo) prezentas kaj silabon kaj signifon -- kompreneble ekzistas ideogramoj kun pli ol unu silabo, kaj tio reprezentas pli ol unu signifon.


                    Laǔ la lingvistika teorio de Okcidento, la plej granda diferenco inter morfemo (vortero) kaj vorto estas, ?u ili povas esti uzataj sendepende. Tamen, en la ?ina, ne ekzistas perfekta ?ina "vorto" koresponde al la koncepto de "vorto" en la hinde?ropa lingvo, eble la "ideogramo", kiel la ?ina skribo, povas apliki?i al tio. En la ?ina, "ideogramo" estas ne nur silab-unuo, sed anka? signifoportanta unuo, nome, morfemo. Por ?inaj vortoj, ?iaj morfemoj estas ordinare unusilabaj (plejparte, fremdaj vortoj havas pli ol unu silabon), morfemoj kaj povas esti kombinitaj por formi vorton, kaj multaj ?inaj morfemoj mem funkcias kiel vortoj. Kompare kun la hinde?ropaj lingvoj kun fleksioj, la vortoj en la ?ina lingvo havas nur unu formon, ?e ili ne ekzistas fleksioj kiel pluralo, kazoj kaj tempoj.



                    Tre frue la ?ina lingvo jam sufi?e kompleti?is, la baza gramatiko formi?is en la dinastio Qin anta? pli ol 2 000 jaroj, kaj la oficiala prononco anka? etendi?is al la teritoriaj limoj sekvante la unuigon de tiamaj dinastioj: La 800-jara historio de la dinastio Zhou (antaǔ pli ol 3 000 jaroj) helpis la tutlandi?on de gravaj klasika?oj kaj tiama norma prononco (laǔ la prononco de Luoyang, ?efurbo de la Orienta Zhou-dinastio, 770 a.K.-221 a.K.); post kiam Qin-dinastio optimumigis la skribsistemon de Zhou, ?i normigis la skribojn de diversaj regnoj en la lando, kaj devige disvastigis la normigitan uzon de skriboj kaj prononcoj, mezursistemoj kaj e? la aksdistanco de veturiloj; Sui-dinastio (antaǔ pli ol 1 000 jaroj) lan?is la imperian ekzamensistemon, kaj rilata oficiala prononco daǔre estis tiu de Luoyang ?is Tang-dinastio (antaǔ pli ol 1 000 jaroj), tio instigas tutlandajn klerulojn lerni kaj disvastigi la ?ustan prononcon. Tio ebligas, ke en la teritorio de ?inio, ajna persono, se li sisteme lernis kaj regas ?i-flankajn sciojn, povas plene uzi la ?inan lingvon kaj bone "ludi kun" ?i. Ja kiel ekzemple la ?inaj vortludoj cirkulantaj en antikva ?inio, precipe inter kleruloj, povas esti komprenataj, uzataj kaj "ludataj" de homoj ie ajn en la lando, kaj e? "retrovitaj" post kiam ili estis perditaj en la historio.


                    Kiel antikvaj ?inoj "ludis" la ?inan lingvon?


                    Tradiciaj ?inaj vortludoj estas nature faritaj ?irka? la trajtoj de ?inaj ideogramoj/vortoj, ekzemple diveni vortenigmon, verki versparojn ktp. Vortenigmoj ekzistas kaj en ?inio kaj en Okcidento (kaj en aliaj lokoj), se oni analizus laǔ la teorioj de kompara lingvistiko kaj kompara literaturscienco, certe aperos multe da interesaj rezultoj; sed se temas pri la vortludoj unikaj en la ?ina lingvo, versparoj estas la plej evidentaj.


                    Versparoj estas frazoj antitezaj kun harmoniaj tonoj kaj egalaj nombroj de vortoj, la frazaj strukturoj devas esti samaj, kaj la enhavoj rilataj. La egalaj vortnombroj ne signifas la egalecon de "vortoj" en okcidente?ropaj lingvoj. Esence estas egalaj silaboj. ?ar en la ?ina lingvo unu silabo respondas al unu ideogramo/vorto -- ?i tie ni devas mencii pri la tonoj de la ?ina lingvo, tonoj povas helpi distingi signifojn de ideogramoj/vortoj -- ?inaj vortoj havas silab-sendependecon kun difinitaj silab-longeco kaj tono, inter du morfemoj (ideogramoj) povas esti antitezaj rilatoj nombroegalaj kaj ton-harmoniaj.


                    La historio de versparoj estas tre longa. La plej fruaj versparoj registritaj en dokumento montras, ke la plej fruaj aperis en la epoko de la Tri Regnoj anta? preska? 2 000 jaroj. La evoluo de paperfarado kaj kaligrafio igis versparojn sendependa ?enro de literaturo. ?inaj ideogramoj kvadrataj estas kaj legeblaj kaj vid-rekoneblaj. Ili povas formi simetrion aǔ horizontale a? vertikale, do versparoj mem havas la ecojn de ornama arto.


                    Kiel supre menciita, antaǔ 2 000 jaroj en ?inio ekestis imperia ekzamensistemo. Kaj en la frua epoko de tiu ?i sistemo, verki poemo(j)n estis grava temo dum la ekzamenado. ?inaj poemoj, precipe Lüshi, havas multe pli striktajn postulojn ol versparoj ?e prononca harmonieco. Por perfektigi sian verkon, ?inaj poetoj cerbumas unuvorte (unusilabe) kaj unuvorte, kaj e? aperis la diro pri "penadi por vorto". En Tang-dinastia poezio, unu el la literaturaj ?enroj, la penado atingis sian kulminon, antaǔ tio estis la pinto de versoj kiel Pianwen, post tio aperis aliaj novaj poezioj kiel cio -- kvankam la socio disvolvi?as kaj la prononcoj de ?inaj vortoj ?an?i?is kaj ?an?i?as, tamen "unu ideogramo po vorto po silabo" restas kiel baza trajto de la ?ina lingvo. Do, se vi komprenas versparojn, eblas ankaǔ kompreni aliajn pli kompleksajn literatur-?enrojn en la ?ina.


                    E? la etaj versparoj estas "ludeblaj" diverse. Ekzemple, "vitrecaj versparoj", laǔdire iniciatitaj de klerulo Wu Shanzun (1756-1821) en Qing-dinastio, estas ekstreme simetriaj. ?iuj ideogramoj de tiaj versparoj estas simetriaj dekstre-live, se oni gluas la versparon sur plata vitropeco, videblas tute samaj paroj ambaǔflanke. ?i tiaj versparoj naski?is rilate al en?ini?o de la tekniko fari platan vitron, tio montras ankaǔ, ke la ?ina lingvo ?iam povas adapti?i al la socio, ?i estas daǔre vivanta lingvo dum miloj da jaroj.


                    Jen unu el la "vitrecaj versparoj":


                    叢林帶春雨 (prononco: cóng lín dài chūn yǔ)

                    空谷覓幽蘭 (prononco: kōng gǔ mì yōu lán)


                    Kaj:


                    田叟營苗山舍北 (prononco: tián sǒu yíng miáo shān shè běi)

                    兒童弄笛竹林中 (prononco: ér tóng nòng dí zhú lín zhōng)


                    ?iu vorto havas akson, simetrias, kaj kiam la verkinto elektis la vortojn (ideogramojn) jam enkalkulis ?ian prononcon, tonon kaj signifon.


                    La antikvaj ?inaj literaturistoj ne kontenti?is pri relative simplaj versparoj, eble pro la emo sin montri, ili "inventis" mirindajn "palindromecajn" poemojn.


                    Palindromeca ?ina poemo utiligas la retorikecon de ?ina vortordo, kiu estigas specialan belecon laǔ la trajtoj de unusilaba morfemo kaj vortordo, rolante kiel grava gramatika rimedo. La cirkulado de silaboj kreas en homoj la senton de senfina sceno. Tia stilo ekpopularis en Jin-dinastio (?irka? 600 jaroj anta? Tang-dinastio, alivorte anta? pli ol 2 000 jaroj) kaj estis uzata en multaj literaturaj ?enroj.


                    Jen simpla palindromeca ?ina poemo:


                    香蓮碧水動風涼,水動風涼夏日長。長日夏涼風動水,涼風動水碧蓮香。(prononco: Xiāng lián bì shuǐ dòng fēng liáng,shuǐ dòng fēng liáng xià rì cháng。Cháng rì xià liáng fēng dòng shuǐ,liáng fēng dòng shuǐ bì lián xiāng。)


                    kaj:


                    春晚落花余碧草,夜涼低月半梧桐。人隨雁遠邊城暮,雨映疏簾繡閣空。(prononco: Chūn wǎn luò huā yú bì cǎo,yè liáng dī yuè bàn wú tóng。Rén suí yàn yuǎn biān chéng mù,yǔ yìng shū lián xiù gé kōng。)


                    ?ajne ?i ne palindromas? Atente legu:


                    空閣繡簾疏映雨,暮城邊遠雁隨人。桐梧半月低涼夜,草碧余花落晚春。(prononco: Kōng gé xiù lián shū yìng yǔ,mù chéng biān yuǎn yàn suí rén。Tóng wú bàn yuè dī liáng yè,cǎo bì yú huā luò wǎn chūn。)


                    La tuta poemo estas legebla ambaǔdirekte.


                    Fine, indas mencii pri "premson?o de tradukistoj" - la poemo Xuanjitu. Laǔdire en la jaro 350, virino nomata Su Hui en Shaanxi-provinco verkis tiun ?i poemon por returni la koron de sia edzo Dou Tao. Tiam Dou Tao rompis rilaton kun Su Hui pro konkubino, la edzino esprimis sian sopiron per verkado kaj lerte brodis centojn da verkitaj poemoj sur silka?o granda je 8 cun-oj (1/9 kvadrata decimetro). Leginte la poemojn, Dou Tao sentis la amon de sia edzino kaj tuj venigis Su Hui. Ambaǔ reenami?is.


                    Xuanjitu povas esti poemo lege de ajna direkto:



                    En sekvaj jarcentoj, Xuanjitu estis malkodita de multaj kleruloj. Tiama imperiestrino Wu Zetian (624-705) e? speciale verkis prologon por ?i.


                    Io interesa de ?ina lingvo en interreta epoko


                    De antikveco ?is moderneco, la ?ina socio spertis grandegajn ?an?ojn. La eni?o de fremdaj kulturoj igis la modernan ?inan lingvon havi pli kaj pli multajn dusilabajn vortojn, kaj relative malplimulti?as unusilabaj vortoj. Tamen, esence, la analizeco de la ?ina ne ?an?i?is, la leksika komponado ne ?an?i?is, kaj la prononco ne signife ?an?i?is. Plejpartaj novaj vortoj aperis nature, kongruante al la socia evoluo. Tio spegulas la ampleksecon de la lingvo, ?i konstante sorbas novajn ecojn, sen?ese ri?igas sin, kio i?as plena de vigleco en la interreta epoko.


                    Fakte, antaǔ 2 000 jaroj, kiam budhismo estis enkondukita en ?inion, la ?ina lingvo jam multe ?an?i?is kaj enkorpigis multajn fremdajn vortojn, kiel "k?a?a" (剎那, prononco: chà nà), "upādhyāya" (和尚, prononco: hé shàng) ktp - ili, tipaj dusilabaj vortoj. Se oni elprenos ajnan ideogramon el la vortoj, kvankam la ideogramoj estas memstaraj vortoj, tamen ili ne plu povas reprezenti la signifon de la origina vorto. ?ar, enkondukante la novajn konceptojn, tradukantoj, la? ?inaj kutimoj, inklinas elekti ekzistantajn ideogramojn por formi novan vorton, kiuj povas precize esprimi la koncepton, sen krei novajn ideogramojn.


                    En la interreta epoko, kiel multaj lingvoj, la ?ina anka? spertas diversajn novajn ?an?ojn. Ju pli disvolvi?as la interreto, des pli ri?as kaj diversas la "interretaj vortoj", ?u ?e la angla, franca, rusa a? ?ina. En 2011, la plej a?toritata vortaro de ?inio, Xinhua-vortaro, unuafoje enkolektis interretajn vortojn, markante la eni?on de tiaj vortoj en la socian ?effluon - jam 20 jaroj pasis kiam ?inaj komputiloj ekkonis la interreton. En la 1980-aj jaroj ?inaj fakuloj venkis multajn malfacilojn kaj ellaboris ?inan enig-metodon, por ke la ?ina lingvo ne plu risku "alfabeti?i", tio helpis ?inion konekti?i kun la vasta interreta mondo. Kaj la konekti?o anka? igas la lingvon ekhavi neprecedencan povon - fari?i emo?io.


                    En la frua tempo de interreto, limigita je rapideco, retumantoj ?atis uzi interpunkciojn kaj ideogramojn kiel emo?iojn por pliigi esprimpovon. Tre rapide ?inaj retumantoj malkovris tion. En 2008 populari?is la ?ina ideogramo "囧", ?i ricevis la signifon de "deprimita, mal?oja, senhelpa, embarasita animstato...", sed ?ia vera senco estas "brila kaj hela". La uzantoj tute forlasis ?ian originan signifon, nure utiligas ?ian bild-aspekton: kvaza? falantaj brovoj kaj lar?e malfermita bu?o sur viza?o. Simila kazo estas la vorto "皿", kiu origine signifas "ujo", sed kutime estas rigardata kiel bu?o montranta dentojn.


                    Pri tiaj populari?oj, ekzistis diskutoj. Iuj diris, ke oni devas respekti la ?inajn ideogramojn, tia uzo dama?as la historion de la ?ina kulturo. Sed aliaj diris, ke la "malkodado" de retumantoj al ?inaj ideogramoj kaj la lingvo estas pozitiva fenomeno, tio trafe montras la ?armon de la lingvo mem. Menciinde, la vorto "囧" apartenas al trovitaj surskriboj sur testud?eloj kaj ostoj antaǔ jarmiloj.


                    La ege vigla etoso de interreto ankaǔ aldonas novajn signifojn al "ne-emo?iaj" ideogramoj, kaj la novaj signifoj penetras iom post iom la realan socion. Ekzemple la vorto "呵呵" (hehe), dusilaba onomatopeo, kiu estis unue registrita en Jin-dinastio kaj daǔre estis uzata por esprimi "ridon; paroladon malklara", rapide "progresis" en interreto, ?ia signifoj ekspansii?is al "rikani, moki" a? "senhelpa", kaj finfine preska? fari?is tabua vorto en oficejaj laboroj, en komunikado. Iuj e? resumis 28 uzojn de ?i.


                    Kiam la ?ina interreta mondo fari?is pli bunta, retumantoj progresis de "uzi ideogramojn kiel emo?iojn" al "uzi emo?iojn kiel vortojn", kun emo?ioj kaj ideogramoj miksitaj en unu frazo. Se oni ne komprenas specialan emo?ion, ekzistos miskomprenoj a? malfacilo por kompreni la tutan tekston. Samtempe, la rapida disvolvi?o de la ret-infrastrukturo de ?inio faciligis al?uti kaj el?uti bildojn kaj filmetojn, kio anka? estigis fenomenon de "bild-bataloj": oni "batalas" (interbabilas aǔ kverelas) per memeoj, GIF-bildoj a? emo?ioj. Retumantoj opinias, ke tio povas mildigi la stre?an etoson inter homoj. Kompreneble, tia esprimo ne povas anstata?igi tekstan kaj vo?an komunikadon.


                    Pri diversaj tajdoj de la ?ina lingvo en la interreto, multaj fakuloj diris, ke lingvo bezonas aldoni al si aktivajn faktorojn, kaj ?i havas mem?ustigan mekanismon. Precipe lingvo kiel la ?ina, kiu havas kelkmiljaran historion, pluvivas ?is hodia? kaj da?re disvolvi?as.


                    Redaktoro: Xie Ruifeng





                    Facebook: ?ina Fokuso / China Focus - Esperanto  Mojosa ?inio
                    Twitter: El Popola Chinio
                    WeChat: Skani la du-dimensian kodon por legi EP? en WeChat


                    (C) China Internet Information Center (?ina Interreta Informa Centro)
                    Retpo?to: elpopolachinio@126.com    Telefono: +86-10-68995930, 68327167    Adr.: P.O.Kesto 77, Beijing CN-100037, ?inio
                    综合日本在线观看自拍,久久三级高清综合_ 在线观看精品三级综合,免费中文日本国产

                                <form id="rl5hx"><span id="rl5hx"></span></form>

                                      <form id="rl5hx"></form>